Sigarillo Tadımında Yoğunluk Skalası Rehberi |
Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira kalabalık yerlerde ince notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve net başlar tabii ki bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir ve tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce birkaç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım notlar vermek gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası en çok tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül hattının eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu de tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha serin akar ama aromalar daha geç açılır hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha okunur yapar ama gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı kayıtlara yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken önce inceyi sonra kalını seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme süresi en az yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta küçük görünse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok zengin açar. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için önce koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı de detay göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek arasında deneme yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma algısını düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır o nedenle temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda yaşanır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao notasını hızla gösterip biter zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir vermez yani her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak işe yarar yoksa benzer aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, puro ismi ve not tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride açıldığında ilginç farklar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin verebilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır üstelik ağır bir duman notasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma verebilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu sebeple oda şartlarını da deftere eklemek akıllıca olur. Çok nemli ortamda de çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir sıcaklık de yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru okunur tadım günü seçerken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem ya da koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada duman birikirse sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse yanış düzeni bozulur.